Alarmcentrale Brandweer Utrecht
op de Minrebroederstraat en later op Post Zuid
door Rolf Pieters
Foto's: Rob Jastrzebski, Z. Aalbertsen, B. Brosi
Aanvullende informatie: Kees van Poppel
Tevens dank aan René van Poppel
update: 30 januari 2010



Indien er personen zijn die het niet op prijs stellen dat ze op deze pagina worden vermeld,  kunnen zij dat aangeven bij de webmaster. Dan zal ik daar direct gehoor aan geven.

Foto: Z.Aalbertsen
De foto is van rond 1977-1978, net voordat er zou worden verhuisd naar de Vliegend Hertlaan.
Aan de muur hangen de zendontvangers voor het mobilofoonverkeer. 
De meldtafel toont links de alarmlijnen van wat nu het OMS-systeem is.
In het midden is de bediening van de mobilofoon te zien. Onder op de grond twee voetpedalen
voor de zenderbediening en meeluisteroptie voor de telefoonlijnen van de posten.
Met de knoppen op het rechter gedeelte van de meldtafel werden de 'schellen' van het vrijwillig
en de beroepspersoneel thuis geactiveerd. 
Tevens zitten daar de 'directe lijnen' met overige diensten zoals de politie en GGD.
Daarnaast waren er directe lijnen met de Stads Schouwburg, Tivoli en Kunst & Wetenschap, 
zodat er rechtstreeks contact was met brandwachten die daar tijdens uitvoeringen aanwezig 
moesten zijn en zich via die lijnen in- en uitmeldden.

Ook werden via de rechter tafel de BB-sirenes aangestuurd. Uiterst rechts net onder het bureaublad 
zit de 'slinger', waarmee er wekspanning op de handmatig geselecteerde lijn werd gezet.

Links op de foto de kaart van Jutphaas en Vreeswijk (nu Nieuwegein).
Deze meldkamer verzorgde toen tevens de alarmering van deze brandweerkorpsen
alsmede die van Maartensdijk. Dit geschiedde met een 2-toon systeem (voorloper
van 5TVO) en gebeurde met het grijze kastje achter de telefoon op de linker desk.

Op de rechter tafel, voor de stoel het logboek. Alle uitrukken werden daar geregistreerd
met vermelding van adres, datum, tijd, ingezet materieel etc.

Het alarmeren van de post Centrum geschiedde door middel van gekleurde lampen.
Vanuit de meldkamer kon men op die post een bepaalde kleur lamp aanzetten, waarbij
de kleur aangaf welk (type) voertuig werd gealarmeerd. Dit gebeurde met de knoppen
voorop het mobilofoongedeelte. Met de witte knoppen daar kon men de omroep bedienen.

VLIEGEND HERTLAAN - POST ZUID

Hier ziet u foto's 'uit de oude doos' van de oude meldkamer van brandweer Utrecht,
zoals die van ca. 1979 tot 1998 was gehuisvest aan de Vliegend Hertlaan te Utrecht. 
Toenmalig Commandant van de Brandweer Utrecht, Jaap van der Wolff (†) inspecteert
de nieuwe meldtafel...




Een oude foto, zoals die was geplaatst in het boekje "Verbindingsnetten overheidsbrandweren", 
uitgebracht in 1982 door het Ministerie van Binnenlandse Zaken.
Op de foto Kobus (Ko) Klaarenbeek (†). Ko heeft tot 1991 op de meldkamer gewerkt en is overleden op 28 januari 2010.

Twee foto's welke staan in een boekje over de Brandweer Utrecht.

Hier Bas Nieuwenhuizen (†) (l) en Peter "Piet" de Vringer (r). De foto (genomen rond 1978-1980)
toont tevens een enorm informatiepaneel hoog boven het raam. Op dit paneel werden datum/tijd 
en meteo-gegevens weergegeven. Rechts was een matrix met gekleurde lampjes, welke de status 
van uitgerukte voertuigen (stad Utrecht) kon weergeven. 
Dat laatste heeft echter nooit echt goed gewerkt. Dit paneel heeft er dan ook niet lang gehangen.


Jaap Severijn (l) en Harrie van Poppel (r). Een pijp roken op de werkplek was toen geen probleem.


Een foto die lang geleden in de krant heeft gestaan bij een artikel over het werken tijdens
de jaarwisseling.

Wanneer de onderstaande foto's precies zijn gemaakt, wist fotograaf Rob Jastrzebski
ook niet meer zo precies, maar vermoedelijk gaat het hier om foto's uit eind jaren '80.

De oude meldtafel uit de tijd dat er nog geen computers waren, onbegrijpelijk veel knoppen,
en draaischijf-telefoons en kaartenbakken... Rechts met telefoon Otto Walstijn.

Kees van Poppel achter de knoppen. De 'kassarol' logt de automatische meldingen.

Deze foto moet van iets later zijn. Een voicelogger links bij het raam en hier en daar een
beeldscherm en zowaar een printer, die nog zoveel lawaai maakte, dat deze in een geluiddempende
kast was geplaatst...



Op een gegeven moment ging de meldkamer ook de meldingen van de regio aannemen en de 
regionale korpsen aansturen. Daartoe kwamen regelmatig leden van een regionaal korps op bezoek.


Ook de media kreeg belangstelling voor de meldkamer. Hier is een cameraploeg van het toen erg
populaire televisieprogramma "06-11 Weekend" aan het filmen. Het was een van de eerste
'reality-tv'-programma's.


Een foto van de opnamen...

31 juli 1994
De foto's hieronder zijn gemaakt op 31 juli 1994, toen een hevig onweer over Midden Nederland trok.
Veel mensen lopen rond op de meldkamer en leden van de uitrukdienst springen bij. 

Harrie de Jong en uiterst rechts Chris van Raaij aan het werk...


Links voor de topografische kaart, de Commandant Van Dienst, J. Dogger, wiens voornaamste taak
was om, volgens eigen zeggen, vooral niet in de weg te lopen.


In het midden met wit shirt, Frans Sluyk en daarachter Gijs Duursma.


De meldkamer heeft hier al een ander aanzien dan op de eerste foto's.
Het mobilofoonsysteem RDCS2000 heeft zijn intrede al gedaan. De oude meldtafel
is al aardig ingekort, omdat de radiobediening middels de PC gaat.


Ik weet nu waar de term 'houtje-touwtje' vandaan komt...:-).
Rechts in blauw overhemd Wout Werensteijn.
Bij het zien van de blonde vrouw met bril en actie-T-schirt wordt veelal de kreet "kaasschaafje"
geroepen. 

Uiterst rechts Willem den Uyl...


Vlnr: Charles van Nimwegen, Gerrit van Veenendaal en Kees van Poppel.

BRANDPOST
september 1994
met dank aan René van Poppel

Werking alarmcentrale

Op zondag 31 juli trok een hevig onweer over de regio. Het zwaartepunt lag boven de gemeente Utrecht met hevige regenval, zware windstoten en continue weerlichten. Om half twaalf werd ik opgeroepen door de officier van dienst. Op de alarmcentrale was in korte tijd een groot probleem ontstaan door de stortvloed van meldingen vanuit de regio en Utrecht stad.

Centralisten werden opgeroepen en van de dienstdoende brandweerploegen werden hulpcentralisten ingezet. Men maakte groot hulpverleningsalarm om zoveel mogelijk personeel te kunnen inzetten. Voor mij als Commandant van Dienst was er weinig te doen. In de centrale was mijn enige bezigheid het aanwezig zijn en zorgen niet in de weg te lopen. Als betrekkelijke buitenstaander heb ik kunnen zien welk een uitstekende prestatie door al deze brandweercollega's werd geleverd doordat zij, ondanks falende apparatuur* en grote druk door de hoeveelheid meldingen en mobilofooncontacten, toch kans zagen alles in goede banen te leiden. Ons nieuwe verbindingsnetwerk liet het op kanaal 9 ten dele en op kanaal 3 geheel afweten. Door vakkundig ingrijpen werden noodverbanden gelegd waardoor toch kon worden doorgewerkt. U zult denken: wat doe ik met deze informatie? Wel, bedenk dat de centralisten hun werkzaamheden zo goed mogelijk uitvoeren, maar dat de techniek hen soms in de steek laat.

Wees collegiaal en toon begrip.
(J. Dogger)

* = Er was een nieuw radiobediensysteem in werking en het verbindingsnetwerk werd gerenoveerd.
Gerrit van Veenendaal:"Vermoedelijk is de gevoeligheid van de nieuwe lijnkaarten in de apparatuur van 
het netwerk te hoog."

Nieuwe inrichting
In 1994 is de meldkamer opnieuw ingericht met nieuw meubilair.

Links Luc Mook, rechts Hans Tilleman (†).

Ook op onderstaande foto's (1997 ?) weer een druk moment met veel mensen in de meldkamer

Vlnr: Centralist Hans Tilleman (†), voorlichter Peter Schoonderwoert en Bernard Brosi. Op de
achtergrond zittend Ben Goes

.


Op de voorgrond Peter de Vringer aan het werk...

PAGERS
Sinds de jaren '70 gebruikt de brandweer het zogenaamde 'stil alarm', later in de volksmond
bekend als 'de brandweerpieper'.
Kees van Poppel, oud centralist van de Utrechtse Brandweer schonk mij enkele oude exemplaren.

De eerste twee foto's tonen een pager volgens het twee-toon systeem.

De Motorola Pagecom


De Motorola Pageboy I


De eerste pager volgens het 5-toonsysteem, een pager van Bell.


De alom bekende Motorola Pageboy II, nog steeds de beste pager die ik ken.

Een mij onbekende pager van Swissphone


De Swissphone Quattro. Hierin kunnen 4 verschillende codes worden geprogrammeerd.

Onderstaande foto's kreeg ik van Gijsbert Voskamp uit Driebergen

De NIROS 8008 is nu een gangbare pager...


...alsmede deze Motorola BMD